در استرالیا، مدل نوینی از مراقبت در حال شکل گرفتن است که دو نسل را به هم پیوند میزند: کودکان خردسال و سالمندان. این رویکرد که در انگلیسی «Intergenerational Care» یا مراقبت بیننسلی نامیده میشود، فراتر از قرار دادن دو ساختمان در کنار هم است؛ هدف آن ایجاد فضاها و برنامههایی است که تعامل واقعی و هدفمند میان نسلها را ممکن میسازد.
پروفسور آنکه فیتزجرالد، رئیس انجمن استرالیایی عمل بیننسلی (AIIP)، تأکید میکند که این مدل صرفاً سرگرم کردن سالمندان با حضور کودکان نیست. به گفتهٔ او، «عمل بیننسلی یعنی گردهمآیی هدفمند نسلهای مختلف برای یک هدف مشخص؛ باید در آن تبادل و همکاری دوطرفه وجود داشته باشد.» پژوهشها نشان میدهند این مدل میتواند رفاه سالمندان را بهبود بخشد، همدلی و احترام را در کودکان پرورش دهد و به سلامت جسمی و شناختی هر دو گروه کمک کند.
نمونهای برجسته از این رویکرد در استرالیا، مجموعه «The Herd» است که در حومه ملبورن واقع شده است. در این مجموعه، مرکز مراقبت از سالمندان تحت مدیریت Uniting AgeWell در کنار یک مهدکودک قرار دارد. ویژگیهایی مانند سالن مشترک، پنجرههای بزرگ رو به فضای کودکان، باغ حسی و فضاهای مشترک دیگر، تعامل طبیعی میان ساکنان و کودکان را تسهیل میکند. حتی در دورههای شیوع بیماری که حضور فیزیکی مشترک ممکن نیست، کودکان و سالمندان از پشت شیشه با هم بازی میکنند، نقاشی میکشند و جشن میگیرند.
لیشا لی، دبیر AIIP، میگوید طراحی معماری نقش محوری در موفقیت این مراکز دارد. اگر دو ساختمان فضاهای مشترکی نداشته باشند که هر دو گروه در آن احساس تعلق کنند، در عمل دو مکان جداگانه باقی میمانند. آردا ساندر، معمار پروژه The Herd، اشاره میکند که بخشی از این مجموعه از یک ساختمان موجود بازسازی شده است. این رویکرد که در انگلیسی «Adaptive Reuse» نامیده میشود — یعنی تغییر کاربری ساختمانهای قدیمی به جای تخریب و نوسازی — میتواند هزینههای اجرای این مدل را به طور قابل توجهی کاهش دهد. جالب آنکه کمبود راهرو اختصاصی در ساختمان بازسازیشده، که ابتدا محدودیت به نظر میرسید، در نهایت فرصتهای بیشتری برای تعامل طبیعی میان کودکان و سالمندان فراهم کرد.
برای خوانندگانی که با سیستم مراقبت در استرالیا آشنا نیستند، لازم است بدانند که خدمات مراقبت از سالمندان (Aged Care) و مهدکودک (Childcare) در این کشور عمدتاً توسط بخش خصوصی و سازمانهای غیرانتفاعی ارائه میشوند و دولت فدرال یارانههایی برای هر دو بخش پرداخت میکند. در ایران، این دو حوزه معمولاً کاملاً جدا از هم و زیر نظر نهادهای دولتی مختلف اداره میشوند، در حالی که در استرالیا، ترکیب این دو میتواند مزایای تجاری و عملیاتی قابل توجهی داشته باشد.
از منظر کسبوکار، این مدل برای اپراتورها و سرمایهگذاران نیز جذابیت دارد. آنا گلوماک، یکی از بنیانگذاران The Herd، میگوید همکاری دو مرکز در یک مکان امکان اشتراک منابع و ایجاد صرفهجوییهایی را فراهم میکند که در مراکز مستقل ممکن نیست. این مجموعه در حال حاضر تا دو سال لیست انتظار دارد و پژوهشها نشان دادهاند که والدین حاضرند برای تجربه بیننسلی هزینه بیشتری بپردازند. همچنین این مدل برای جذب و نگهداشت کارکنان در بخش مراقبت از سالمندان — که با کمبود نیروی کار دستوپنجه نرم میکند — مزیت رقابتی ایجاد میکند.
در سال 2022، شرکت TLC Healthcare یک مرکز بیننسلی هدفمند در موردیالاک ملبورن افتتاح کرد که آن را اولین پیشدرآمد مراقبت چندنسلی هدفمند در استرالیا توصیف کرد. با این حال، فیتزجرالد معتقد است استرالیا در پذیرش گسترده این مدل نسبت به برخی کشورهای دیگر کندتر حرکت کرده است. کمبود نیروی کار متخصص، محدودیت آموزشهای تخصصی و نیاز به شواهد پژوهشی بیشتر از جمله موانع اصلی هستند. با این حال، او انتظار دارد این مدل در سالهای آینده گسترش یابد و احتمالاً کودکان در سنین مدرسه را نیز دربر بگیرد — بازگشتی به شکل طبیعیتر زندگی اجتماعی که در آن نسلها در کنار هم رشد میکنند.
دیدگاهتان را بنویسید